Γιατί το SheCOACH έχει σημασία;

Το Συμβούλιο της Ευρώπης επισημαίνει ότι οι ανισότητες με βάση το φύλο παραμένουν ακόμη έντονες στον αθλητισμό, γεγονός που επηρεάζει την πρόσβαση, τις αρμοδιότητες, τις αμοιβές, την κάλυψη από τα ΜΜΕ, καθώς και την επανένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας.

Παρά την αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στον αθλητισμό τα τελευταία 50 χρόνια, οι γυναίκες προπονήτριες εξακολουθούν να παραμένουν στατιστικά μειοψηφία σε παγκόσμιο επίπεδο. Εκτιμάται ότι μόνο το 20-30% των προπονητών αθλημάτων στην Ευρώπη είναι γυναίκες, με ακόμη χαμηλότερα ποσοστά για τις πιστοποιημένες γυναίκες προπονήτριες. Τα στερεότυπα, τα συστημικά εμπόδια και η υπερβολική εκπροσώπηση των ανδρών συμβάλλουν σε αυτή την ανισορροπία. Στο μπάσκετ, μια έρευνα της FIBA το 2020 διαπίστωσε ότι οι προπονήτριες στις μεγάλες κατηγορίες του αθλήματος αντιπροσωπεύουν το 34 % του συνολικού αριθμού παγκοσμίως, υπογραμμίζοντας το χάσμα μεταξύ των φύλων στον τομέα της προπονητικής.

Η ανδροκρατική κουλτούρα του αθλητισμού και οι στερεοτυπικές αντιλήψεις δημιουργούν προκλήσεις για τις γυναίκες προπονήτριες, γεγονός που επηρεάζει το κίνητρο και την αυτοπεποίθησή τους. Οργανωτικοί παράγοντες και η έλλειψη ενός συστήματος υποστήριξης εμποδίζουν την επαγγελματική εξέλιξη των γυναικών προπονητριών. Οι γυναίκες προπονήτριες καλούνται να ισορροπούν μεταξύ αντικρουόμενων προσδοκιών, να συμμορφώνονται με την ανδροκρατική συμπεριφορά και ταυτόχρονα να επιβεβαιώνουν διακριτικά το φύλο τους. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των φύλων στον αθλητισμό εντόπισε εμπόδια σε οργανωτικό, διαπροσωπικό και κοινωνικοπολιτισμικό επίπεδο και υπογράμμισε την παραμέληση των ζητημάτων φύλου στην προπονητική εκπαίδευση.

Μια μελέτη χαρτογράφησης του 2017 σχετικά με την εκπαίδευση προπονητών αθλημάτων αποκάλυψε την ανεπαρκή προσοχή στα ζητήματα φύλου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πιο αποτελεσματικές προσεγγίσεις. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις απαραίτητες προϋποθέσεις των προπονητών αναφέρουν μεν την ισότητα των φύλων ως βασική προτεραιότητα, ωστόσοδεν αντιμετωπίζουν την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην εκπαίδευση των προπονητών. Οι συστάσεις του High Level Group του 2022 αναφέρονται στην ανάγκη για εκπαίδευση, υποστήριξη και ενημέρωση για την ανάδειξη ευκαιριών για τις γυναίκες στην προπονητική.

Τι θέλουμε να πετύχουμε;

Το SheCOACH είναι μια Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με πολλούς εμπλεκόμενους φορείς, μεταξύ των οποίων ομοσπονδίες καλαθοσφαίρισης, ενώσεις προπονητών, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ένα ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και οργανισμοί εμπειρογνωμόνων στους τομείς της αθλητικής προπόνησης, της αθλητικής εκπαίδευσης και της καινοτομίας από την Ελλάδα, Κύπρο, Ιταλία και Ισπανία.

Οι στόχοι του SheCOACH είναι οι εξής:

• Ενίσχυση της ενσωμάτωσης θεμάτων/ζητημάτων που αφορούν το φύλο στα προγράμματα σπουδών και την εκπαίδευση των προπονητών
• Ευαισθητοποίηση και ενίσχυση των δεξιοτήτων των φορέων που παρέχουν εκπαίδευση και πιστοποίηση προπονητών σχετικά με την ενσωμάτωση ζητημάτων που σχετίζονται με το φύλο στα προγράμματα σπουδών και τα συστήματά τους
• Ενίσχυση της ευαισθητοποίησης των εθνικών/περιφερειακών/τοπικών αρχών εκπαίδευσης και/ή αθλητισμού σχετικά με την ανάπτυξη/εφαρμογή πολιτικών για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στα συστήματα εκπαίδευσης προπονητών/ριών
• Ευαισθητοποίηση των αθλητικών συλλόγων, ακαδημιών και σχολείων σχετικά με τα οφέλη της ένταξης γυναικών προπονητριών και της προώθησης της συμμετοχής των γυναικών, ιδίως σε παραδοσιακά «ανδρικά αθλήματα»
• Αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην εκπαίδευση/κατάρτιση προπονητικής στο μπάσκετ.

Σε ποιους απευθυνόμαστε;

Οι κύριες ομάδες-στόχοι του SheCOACH είναι:

• εθνικές/περιφερειακές ομοσπονδίες καλαθοσφαίρισης (και άλλων αθλημάτων)
• άλλοι φορείς εκπαίδευσης προπονητών/ριών (ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης, ιδιωτικοί), συμπεριλαμβανομένων των ενώσεων/ομοσπονδιών προπονητών/ριών
• ενώσεις/ομοσπονδίες προπονητών/ριών
• τοπικοί, περιφερειακοί και εθνικοί φορείς χάραξης πολιτικής στον τομέα του αθλητισμού (και της εκπαίδευσης).

Επιπλέον, το έργο απευθύνεται σε:

• άλλους φορείς διαχείρισης αθλημάτων σε όλα τα επίπεδα
• διεθνείς ομοσπονδίες μπάσκετ (και άλλων αθλημάτων)
• αθλητικούς συλλόγους/ακαδημίες/σχολεία
• δίκτυα αθλητικών ενώσεων, φορέων, φορέων εκπαίδευσης σε επίπεδο ΕΕ/διεθνές επίπεδο
• το ευρύ κοινό.

Το SheCOACH με μια ματιά

Διαχείριση και συντονισμός του προγράμματος

• Σχέδιο διαχείρισης του προγράμματος
• Σχέδιο διασφάλισης ποιότητας (QA) και αξιολόγησης
• Ενδιάμεσες και τελικές εκθέσεις διασφάλισης ποιότητας και αξιολόγησης
• 4 δια ζώσης συναντήσεις σe Λευκωσία, Μούρθια, Αθήνα και Μιλάνο

Συστάσεις για τους φορείς εκπαίδευσης και πιστοποίησης προπονητών/ριών σχετικά με την ενσωμάτωση των θεμάτων ισότητας των φύλων στα μαθήματα και τα προγράμματα σπουδών προπονητικής

• Κατευθυντήριες γραμμές έρευνας
• Εθνικές εκθέσεις (Ελλάδα, Κύπρος, Ιταλία και Ισπανία)
• Έκθεση με συστάσεις για μέτρα αντιμετώπισης των κενών στη παροχή γνώσης σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου

Διαδικτυακό πρόγραμμα ανάπτυξης ικανοτήτων για τους φορείς εκπαίδευσης και πιστοποίησης προπονητών/ριών σχετικά με την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου

• Πρόγραμμα ανάπτυξης ικανοτήτων
• Ψηφιακές ενότητες/πλατφόρμα ηλεκτρονικής μάθησης
• Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση
• Έκθεση πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος ανάπτυξης ικανοτήτων

Πλαίσιο για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην εκπαίδευση προπονητών/ριών

• Πλαίσιο για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην εκπαίδευση προπονητών (σε ψηφιακή μορφή)
• Μεθοδολογία αξιολόγησης πιλοτικών προγραμμάτων
• Μηνιαίες διαδικτυακές συναντήσεις παρακολούθησης της πορείας του έργου
• Εθνικά πιλοτικά προγράμματα και εκθέσεις αξιολόγησης
• Συστάσεις για την ενσωμάτωση του πλαισίου στις πολιτικές/στρατηγικές αθλητικής εκπαίδευσης

Προβολή του έργου και ευαισθητοποίηση του κοινού

• Σχέδιο προβολής, ευαισθητοποίησης και αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου
• Δικτυακός τόπος του έργου, ενημερωτικό υλικό, ενημερωτικά δελτία κ.λπ.
• Εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
• Ενημερωτικές ημερίδες
• Εργαστήρια με αθλητικές ομοσπονδίες και άλλους παρόχους αθλητικής εκπαίδευσης και ενδιαφερόμενους φορείς
• Ευαισθητοποίηση αθλητικών συλλόγων/ακαδημιών/σχολείων
• Εργαστήρια σε επίπεδο ΕΕ
• Διεθνής τελική διάσκεψη (Μιλάνο)
• Τελικό σχέδιο αξιοποίησης

Κατά τη 34μηνη διάρκειά του, τα οφέλη του SheCOACH για τις ομάδες-στόχους αναμένεται να είναι τα εξής:

Βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα

• Βελτίωση των δεξιοτήτων και της ευαισθητοποίησης (τουλάχιστον 100) υπαλλήλων φορέων παροχής εκπαίδευσης και πιστοποίησης προπονητών/ριών σχετικά με την ενσωμάτωση θεμάτων που σχετίζονται με το φύλο στα προγράμματα σπουδών και τα συστήματά τους
• Διεύρυνση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα προγράμματα σπουδών/προγράμματα εκπαίδευσης προπονητών/ριών των φορέων παροχής εκπαίδευσης προπονητών/ριών (τουλάχιστον 15 φορείς μέχρι το τέλος του προγράμματος)
• Ευαισθητοποίηση (τουλάχιστον 50) εθνικών/περιφερειακών/τοπικών αρχών εκπαίδευσης και αθλητισμού σχετικά με την ανάπτυξη/εφαρμογή πολιτικών για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στα συστήματα εκπαίδευσης προπονητών/ριών
• Ευαισθητοποίηση (τουλάχιστον 130) αθλητικών συλλόγων/ακαδημιών/σχολείων σχετικά με τα οφέλη της ένταξης γυναικών προπονητών και της προώθησης της συμμετοχής των γυναικών
• Ευαισθητοποίηση άλλων αθλητικών φορέων, καθώς και διεθνών ομοσπονδιών καλαθοσφαίρισης (και άλλων αθλημάτων), δικτύων αθλητικών ενώσεων, φορέων εκπαίδευσης κ.λπ. σε επίπεδο ΕΕ/διεθνές επίπεδο σχετικά με τη σημασία της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στην εκπαίδευση προπονητών σε όλα τα επίπεδα
• Αύξηση του ποσοστού συμμετοχής γυναικών σε προγράμματα εκπαίδευσης/κατάρτισης προπονητών καλαθοσφαίρισης (από εταίρους του έργου και άλλους φορείς κατά τη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής του πλαισίου -και μέχρι το τέλος του έργου)
• Ενίσχυση της ευαισθητοποίησης του ευρέος κοινού σχετικά με τις γυναίκες στην προπονητική και τη σημασία της ισότητας των φύλων στην εκπαίδευση προπονητών

Μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα

• Ενίσχυση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα προγράμματα σπουδών/προγράμματα εκπαίδευσης προπονητών των φορέων εκπαίδευσης προπονητών
• Ενίσχυση της ενσωμάτωσης τεκμηριωμένων γνώσεων σχετικά με την ισότητα των φύλων στην εκπαίδευση προπονητών
• Αύξηση του ποσοστού των γυναικών που συμμετέχουν σε προγράμματα/μαθήματα εκπαίδευσης προπονητών των εταίρων του έργου και άλλων φορέων εκπαίδευσης προπονητών

Μακροπρόθεσμα αποτελέσματα

• Αύξηση του ποσοστού των γυναικών προπονητριών στο μπάσκετ και σε άλλα αθλήματα
• Ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων στον αθλητισμό (συμπεριλαμβανομένης της προπονητικής) στη χάραξη γενικής πολιτικής για την ισότητα
• Ενίσχυση της ισότητας των φύλων